مۆدێلە بەهێزەکانی AIـی چین بە چیپی قەدەغەکراو ڕاهێنراون
توێژینەوەیەکی نوێ نیشانی دەدات پێشکەوتووترین مۆدێلەکانی چین بە چیپەکانی Nvidia ڕاهێنراون کە هەناردەکردنیان قەدەغە بوو.
بەپێی TechCrunch، توێژینەوەیەکی نوێ دەڵێت پێشکەوتووترین مۆدێلە کراوەکانی AIـی کۆمپانیا چینییەکان بە چیپەکانی Nvidia ڕاهێنراون کە حکومەتی ئەمریکا هەناردەکردنیانی بۆ چین قەدەغە کردبوو. ئەم زانیارییە لە 13ی تشرینی دووەمی 2026 بڵاو کراوەتەوە.
Will DePue، توێژەری پێشووی OpenAI و سەرپەرشتیاری گروپی توێژینەوەی نامەبەستی Unemployment Labs، ئەو مۆدێلە زمانییە گەورانەی شیکرد کە DeepSeek و Moonshot AI و MiniMax و Ant Group بە شێوەیەکی کراوە بڵاویان کردوونەتەوە. بەپێی TechCrunch، weightsی مۆدێلەکان هێشتا شوێنپێی ڕێکخستنی ئەو چیپانە دەگرنەوە کە بۆ ڕاهێنانیان بەکارهاتوون. DePue بەڵگەی بەهێزی دۆزیوەتەوە کە ئەو مۆدێلانەی زۆرترین سەرنجیان ڕاکێشاوە، لەوانە Kimi K3ـی Moonshot و V4ـی DeepSeek، شوێنپێی ڕاهێنان لەسەر چیپی Blackwell هەڵدەگرن.
هەناردەکردنی GPUی Blackwell بۆ چین یان کۆمپانیا چینییەکان قەدەغەیە. بەڵام ئیدارەی Trump ڕێگە دەدات Nvidia چیپی H200 هەناردە بکات، کە لە Blackwell کەمتر بەهێزە، بەو مەرجەی بارکردنەکە بە ڕێگایەکی چەماوەدا بڕوات کە ئەمریکا بتوانێت 25% باج وەربگرێت. Michael Kratsios، ڕاوێژکاری تەکنەلۆژیای کۆشکی سپی، پێشتر لەم ساڵەدا گوتبووی Moonshot چیپی قەدەغەکراوی Nvidiaی بەکارهێناوە و پشتی بە سەرچاوەی هەواڵگری ئەمریکی بەستبوو. Epoch AI تێدەگات نزیکەی 2 ملیۆن چیپی پێشکەوتوو لە 2024 و 2025دا لە ڕێگەی پلانگێڕییەوە چوونەتە ناو چین کە مەبەست لێی شاردنەوەی مەبەستی کۆتایی بوو.
TechCrunch دەڵێت ئەمە بە واتای ئەوە نییە مۆدێلەکان بە تەواوی لەسەر چیپی Nvidia ڕاهێنرابن، یان یاساکانی کۆنترۆڵی هەناردە بە پێویستی شکێنرابن. ڕەنگە چیپەکان لە ناوەندی داتایەکی دەرەوەی وڵات بوون، کە ئەمەش ڕێگایەکی باو بووە بۆ کۆمپانیا چینییەکان تا دەستیان بە توانای پرۆسێسکردن بگات. Epoch دەڵێت 275 هەزار خێراکەری AIـی Nvidia لە 2024 و 2025دا هاوردەی مالیزیا کراون. بەڵام ئامانجی قەدەغەکان ڕێک ڕێگریکردنە لەوەی تاقیگە چینییەکانی AI لەسەر بەهێزترین چیپەکان ڕاهێنان بکەن. Sam Bresnick، توێژەر لە Georgetown Center for Security and Emerging Technology، هاوینی ئەمساڵ بە TechCrunchی گوتووە: «ئەگەر گرنگی بە سەرکەوتنی تەکنەلۆژیی ئەمریکا بدەین، هیچ مانایەک نییە ڕێگە نەدەین کۆمپانیا چینییەکان لە چینی سەرەکی و هۆنگ کۆنگ و ماکاو دەستیان بە چیپ بگات، بەڵام بڵێین ئەگەر بچنە مالیزیا هەرچییەک بتانەوێت بیکەن.»
ئەم توێژینەوەیە لە کاتێکدا دێت کە Jensen Huang، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری Nvidia، ئەم هەفتەیە کۆمپانیاکەی بەجێهێشتووە، دوای ئەوەی دانی بە پەیوەندییەکی سۆزداریدا نا لەگەڵ Alice Huang، بەڕێوەبەری لە Megaspeed. بەپێی TechCrunch، Megaspeed بە قاچاخکردنی چیپەکانی Nvidia بۆ چین تۆمەتبارە، و Alice Huangیش تۆمەتبار کراوە بە ئەوەی ئاژانتی ڕاگەیاندی هەواڵگری چینە. هەم حکومەتی ئەمریکا و هەم سینگاپور لێکۆڵینەوەیان لە Megaspeed کردووە. Bloomberg ڕۆژی هەینی ڕایگەیاند کۆمپانیایەک کە پەیوەندی بە Alice Huangـەوە هەیە، لە قاچاخکردنی چیپی قەدەغەکراو بۆ ناوەندی داتایەک لە شانگهای دەستی هەبووە. هەروەها Nvidia و Huang هەردووکیان ناوەندەکانی داتای Megaspeedیان پشتڕاست کردووەتەوە و گوتوویانە ئەفسەرانی Nvidia سەردانیان کردوون بۆ دڵنیابوون لە یاساییبوونیان.
بەپێی TechCrunch، لە ئێستادا ئەرکی کۆمپانیا ئەمریکییەکان بۆ بەدواداچوونی ئەوەی کڕیارەکانیان بە کاڵا کۆنترۆڵکراوەکانی وەک چیپی AI چی دەکەن سنووردارە. بەڵام ئەگەر لێکۆڵەرانی حکومەت پشتڕاستی بکەنەوە قاچاخکردنی چیپ ڕوویداوە و Huang ئاگاداری بووە، کێشەی Nvidia زۆر گەورەتر دەبێت. هەروەها دەگوترێت Howard Lutnick، وەزیری بازرگانی ئەمریکا، ڕەنگە پۆستەکەی لەدەست بدات، دوای ڕاپۆرتێک کە دەڵێت لێکۆڵەرەکانی نەیانتوانیوە کڕیارە گوماناوییەکانی چیپ بدۆزنەوە و زیادە نزیک بوون لە ئەفسەرانی Nvidia.